"Zaksięgowani" Małeckiego. Jeszcze nie skończyłem, ale muszę przyznać, że lektura tego zbioru to osobliwe przeżycie. Strasznie to poniewiera, drażni, odpycha, ale i fascynuje. Taka Kathe Koja wydaje się przy Kubie autorką "Domu nad rozlewiskiem". Nie ma w Zaksięgowanych miejsca na obyczajowy wstęp( nie wiem, co się krytycy tak przyczepili do tych ubezpieczeń, eksponując tę robotę, jakby to było najważniejsze czy kluczowe, praca bohaterów to dla mnie tylko przedłużenie koszmaru, to samo continuum grozy), nie ma miejsca na stopniowe budowanie napięcia, nie ma zabawy w nastroje. Od pierwszego gongu olbrzymi wytatuowany bokser naciera na czytelnika, chcąc go zmasakrować i zmieść z ringu. Wiele ciosów idzie w powietrze, jest nieprzygotowanych, koślawych, ale jak już oberwiesz, to będziesz, chłopie, liczony.
Tu nie działa recepta: spokojny, normalny świat, do którego wkrada się groza. Ten świat jest wariacki od początku do końca, zmienny, schizofreniczny, skondensowany. Obrazy następują po sobie szybko jak błyski, dekoracje się zmieniają niczym diabeł noszony przez jedną z bohaterek w torebce.
Małecki epatuje makabrą, obrazami podkręconymi na maksa, dziwacznymi, więcej tu rzeczy dla mnie nietrafionych i zbędnych, przekombinowanych, ale udaje się autorowi czasami dotknąć jakiegoś ukrytego nerwu i wtedy zapomina się o nadmiarowości, bo się oberwało w to miejsce, gdzie się kompletnie nie spodziewaliśmy.
Tak było np. u mnie w przypadku postaci czarta-psa. Nie tak dawno temu miałem sen, w którym pies mojej ciotki zamienił się w diabła, spojrzał na mnie swą z natury sympatyczną psią mordą i powiedział cicho: "Dorwiemy cię, bydlaku". Na ogół nie pamiętam swoich snów, ten zapamiętałem aż za dobrze. Nie spodziewałem się, że jakiś autor odtworzy w mojej głowie to uczucie, jakie miałem zaraz po przebudzeniu. To już prawdziwa sztuka horroru, warta tych wszystkich kiksów i ślepych uliczek.
niedziela, 28 lutego 2010
środa, 24 lutego 2010
Jest tak dobrze, jak jeszcze nigdy nie było
Skoro o tv i programach była ostatnio mowa, to może jeszcze kilka słów. Przerzucając kanały pilotem, z pozoru można by pomyśleć o telewizji jak najgorzej: ilość programów o gotowaniu, jeżdżeniu na deskorolce, makijażu, samochodach, chichraniu i strzelaniu oczami itp. jest niesamowita. Dlaczego z pozoru? Bo wydaje mi się, że tak właśnie jest super. Taka sytuacja jest zdrowa. Mamy różnorodność, której nie było, kiedy do wyboru pozostawało kilka kanałów( ja pamiętam jeszcze czasy bez kablówek i satelity, czyli dwóch programów na krzyż). Łatwo powiedzieć, że tv serwuje szajs. Ale oprócz kanałów sondujących życie wewnętrzne twórców tatuażu, są przecież takie pozycje jak tvp Kultura, Planete, Mezzo, kanały popularnonaukowe, filmowe. Więcej jest oczywiście bezmyślnego "migotania", ale cudów nie oczekujmy. Wystarczy fakt, że każdy sobie może znaleźć coś dla siebie.
Po co piszę te banały? Otóż sytuacja bardzo podobna ma miejsce obecnie w polskiej fantastyce. Jeszcze nie tak dawno temu też mieliśmy tylko dwa kanały na krzyż( Nowa Fantastyka i Feniks albo potem NF i SF), no i zdani byliśmy wyłącznie na to, co redaktorzy dla nas przygotowali. A więc jeden kanał serwował nam na ogół zaangażowane, publicystyczne w tonie zakalce, drugi - na przekór i złość pierwszemu - przaśne podróbki amerykańskiej rozrywki. Trzeba było wybierać: pomiędzy pseudo -prozą społeczną, a pseudo -prozą rozrywkową. Bo niestety zarówno jeden, jak i drugi nurt dalekie były od tego, co deklarowały.
Jakże inna sytuacja jest dzisiaj! Nikt nie może już z góry narzucić fantastyce ogólnego tonu. Powstają nowe wydawnictwa, nowe pisma( jutro krakowska premiera jednego z nich) i wygląda na to, że jeżeli wszystko dobrze pójdzie, każdy na rynku znajdzie coś dla siebie. Narzekanie na niski poziom jest równie naiwne jak narzekanie na telewizję - oprócz najprostszej rozrywki jest tyle ciekawych i różnorodnych zjawisk w polskiej fantastyce, jak jeszcze nigdy w historii tego gatunku w naszym kraju.
Nie należy sugerować się jedynie tym, czego najwięcej i co najpopularniejsze, czyli propozycją spod znaku Fabryki Słów( zresztą i tam jest różnorodność).
A i rozrywka jest niezbędna dla funkcjonowania całości, dla zdrowia gatunku jako całości. Czyli znów jak w telewizji. Nie można na okrągło oglądać filmów włoskich neorealistów oraz słuchać Bacha, czasami trzeba zawiesić oko na historii życia najbliższej przyjaciółki Paris Hilton czy też na piratach drogowych uciekających amerykańskiej policji - pod prąd i z przestrzelonymi oponami .
Po co piszę te banały? Otóż sytuacja bardzo podobna ma miejsce obecnie w polskiej fantastyce. Jeszcze nie tak dawno temu też mieliśmy tylko dwa kanały na krzyż( Nowa Fantastyka i Feniks albo potem NF i SF), no i zdani byliśmy wyłącznie na to, co redaktorzy dla nas przygotowali. A więc jeden kanał serwował nam na ogół zaangażowane, publicystyczne w tonie zakalce, drugi - na przekór i złość pierwszemu - przaśne podróbki amerykańskiej rozrywki. Trzeba było wybierać: pomiędzy pseudo -prozą społeczną, a pseudo -prozą rozrywkową. Bo niestety zarówno jeden, jak i drugi nurt dalekie były od tego, co deklarowały.
Jakże inna sytuacja jest dzisiaj! Nikt nie może już z góry narzucić fantastyce ogólnego tonu. Powstają nowe wydawnictwa, nowe pisma( jutro krakowska premiera jednego z nich) i wygląda na to, że jeżeli wszystko dobrze pójdzie, każdy na rynku znajdzie coś dla siebie. Narzekanie na niski poziom jest równie naiwne jak narzekanie na telewizję - oprócz najprostszej rozrywki jest tyle ciekawych i różnorodnych zjawisk w polskiej fantastyce, jak jeszcze nigdy w historii tego gatunku w naszym kraju.
Nie należy sugerować się jedynie tym, czego najwięcej i co najpopularniejsze, czyli propozycją spod znaku Fabryki Słów( zresztą i tam jest różnorodność).
A i rozrywka jest niezbędna dla funkcjonowania całości, dla zdrowia gatunku jako całości. Czyli znów jak w telewizji. Nie można na okrągło oglądać filmów włoskich neorealistów oraz słuchać Bacha, czasami trzeba zawiesić oko na historii życia najbliższej przyjaciółki Paris Hilton czy też na piratach drogowych uciekających amerykańskiej policji - pod prąd i z przestrzelonymi oponami .
poniedziałek, 22 lutego 2010
Pochwała człowieka niedoinformowanego
Odkąd mam nowy układ kanałów w kablówce, przestałem właściwie oglądać wiadomości. Nawet nie wiedziałem, że to może być takie proste. Dawniej zaraz po jedynce i dwójce miałem TVN 24 i Super Stację, której tam nie ustawiałem, a jakoś sama się władowała na miejsce TVP Kultury chyba. Kiedy więc włączałem tv, to szybko lądowałem na wiadomościach politycznych, bo z nudów wolałem przyglądać się jakimś aferom niż "Jaka to melodia" albo "M jak miłość". Teraz serwisy informacyjne są gdzieś daleko, pod jakimiś trzycyfrowymi numerami, zanim do nich mam szansę dotrzeć, to już mnie zatrzyma jakiś sport albo program na Discovery, albo w ogóle zgaszę tv. I bardzo dobrze. Nawet nie chcę zapamiętywać numerów tych kanałów. Okazuje się, że wystarczy małe utrudnienie i głupi nawyk sprawdzania "co tam w polityce" można pokonać.
Nie wiem, czemu się sądzi, że należy być na bieżąco i non stop przyjmować wiadomości, które do niczego człowiekowi nie są potrzebne? Z kobiety oglądającej serial, a faceta piłkę - można się pośmiać. Ale ktoś siadający, aby obejrzeć Fakty czy Panoramę, czuje się niemal zaangażowany i z pewnością nie ma poczucia, że marnuje czas i zaśmieca sobie głowę. Bo jeszcze rozumiem, kiedy raz na tydzień dziennikarze wybiorą najważniejsze wydarzenia i pogłębią tematy. Ale strumień codziennych wydarzeń, podlegający tylko tego typu selekcji, że coś straszne albo śmieszne, to brak jakiejkolwiek higieny psychicznej. Nie muszę przecież wiedzieć nic o masakrze w amerykańskim barze ani o strajku boliwijskich górników, bo to mnie, mojej rodziny, znajomych zupełnie nie dotyczy. Wiem, że cały czas na świecie dochodzi do tragedii, morderstw, gwałtów, wypadków, ale po co mam sobie codziennie to uświadamiać na konkretnych przykładach? Tak samo wszystkie te przepychanki w naszym sejmie, wzajemne oskarżenia, blokowanie się nawzajem - niech to robią za moimi plecami, muszę w tym uczestniczyć? To ich robota, za to im płacą. To tak jakby kasjerka w hipermarkecie chciała wiedzieć wszystko, co zarząd firmy na konferencjach ustala i w jaki sposób kierownicy działów kontaktują się z dostawcami. To tylko złudzenie, że się uczestniczy, ma jakiś wpływ. A kiedy wydarzy się coś naprawdę ważnego, to dowiemy się tego i tak, nawet nie sprawdzając codziennie. Bardziej to mi przypomina ciekawość sąsiadek, które przez okna śledzą życie podwórka. Zawsze wiedzą, kto o której wrócił do domu, kto się darł na klatce, kto odszedł od żony, a kto ma raka. Ale robią to z nudów, z braku innych zainteresowań, dla zabicia czasu. Tak samo traktuję oglądanie Faktów czy innych Wiadomości - jako marnowanie czasu w najgorszym stylu. Lepiej już sobie ten serial czy mecz obejrzeć.
Niestety na jeden serwis jeszcze trafiam - na Telexpres. Najgorszy ze wszystkich. Powierzchowny i kabareciarski do granic wytrzymałości. Pół biedy, kiedy prowadzi Orłoś, bo ma on jeszcze jakiś luz i wdzięk. W innych przypadkach nie do zniesienia jest maniera kończenia każdego materiału efektownym komentarzem, podkreślonym tonem głosu jak w Maratonie Uśmiechu. Doprawdy, brakuje tam tylko śmiechów z taśmy. Jeszcze raz na jakiś czas, bym zrozumiał, ale nie dziesięć razy w ciągu kwadransa. Jak znaleźli ząb neandertalczyka, to był oczywiście "nadgryziony przez ząb czasu". Jak materiał o koniach, to rozumieją się "jak stare łyse konie", jak o psie, to pewnie ma pieskie życie, coś mu się należy jak psu buda, albo żyje jak pies z kotem. Błyskotliwość tych puent sprawia, że czuję się zażenowany w imieniu twórców. Mam uzasadnione obawy, że oni jednak nie mają z tym żadnych problemów.
Nie wiem, czemu się sądzi, że należy być na bieżąco i non stop przyjmować wiadomości, które do niczego człowiekowi nie są potrzebne? Z kobiety oglądającej serial, a faceta piłkę - można się pośmiać. Ale ktoś siadający, aby obejrzeć Fakty czy Panoramę, czuje się niemal zaangażowany i z pewnością nie ma poczucia, że marnuje czas i zaśmieca sobie głowę. Bo jeszcze rozumiem, kiedy raz na tydzień dziennikarze wybiorą najważniejsze wydarzenia i pogłębią tematy. Ale strumień codziennych wydarzeń, podlegający tylko tego typu selekcji, że coś straszne albo śmieszne, to brak jakiejkolwiek higieny psychicznej. Nie muszę przecież wiedzieć nic o masakrze w amerykańskim barze ani o strajku boliwijskich górników, bo to mnie, mojej rodziny, znajomych zupełnie nie dotyczy. Wiem, że cały czas na świecie dochodzi do tragedii, morderstw, gwałtów, wypadków, ale po co mam sobie codziennie to uświadamiać na konkretnych przykładach? Tak samo wszystkie te przepychanki w naszym sejmie, wzajemne oskarżenia, blokowanie się nawzajem - niech to robią za moimi plecami, muszę w tym uczestniczyć? To ich robota, za to im płacą. To tak jakby kasjerka w hipermarkecie chciała wiedzieć wszystko, co zarząd firmy na konferencjach ustala i w jaki sposób kierownicy działów kontaktują się z dostawcami. To tylko złudzenie, że się uczestniczy, ma jakiś wpływ. A kiedy wydarzy się coś naprawdę ważnego, to dowiemy się tego i tak, nawet nie sprawdzając codziennie. Bardziej to mi przypomina ciekawość sąsiadek, które przez okna śledzą życie podwórka. Zawsze wiedzą, kto o której wrócił do domu, kto się darł na klatce, kto odszedł od żony, a kto ma raka. Ale robią to z nudów, z braku innych zainteresowań, dla zabicia czasu. Tak samo traktuję oglądanie Faktów czy innych Wiadomości - jako marnowanie czasu w najgorszym stylu. Lepiej już sobie ten serial czy mecz obejrzeć.
Niestety na jeden serwis jeszcze trafiam - na Telexpres. Najgorszy ze wszystkich. Powierzchowny i kabareciarski do granic wytrzymałości. Pół biedy, kiedy prowadzi Orłoś, bo ma on jeszcze jakiś luz i wdzięk. W innych przypadkach nie do zniesienia jest maniera kończenia każdego materiału efektownym komentarzem, podkreślonym tonem głosu jak w Maratonie Uśmiechu. Doprawdy, brakuje tam tylko śmiechów z taśmy. Jeszcze raz na jakiś czas, bym zrozumiał, ale nie dziesięć razy w ciągu kwadransa. Jak znaleźli ząb neandertalczyka, to był oczywiście "nadgryziony przez ząb czasu". Jak materiał o koniach, to rozumieją się "jak stare łyse konie", jak o psie, to pewnie ma pieskie życie, coś mu się należy jak psu buda, albo żyje jak pies z kotem. Błyskotliwość tych puent sprawia, że czuję się zażenowany w imieniu twórców. Mam uzasadnione obawy, że oni jednak nie mają z tym żadnych problemów.
niedziela, 21 lutego 2010
Groza ekranu
Pisałem o tremie, chociaż nie wiem, czemu - publicznie przecież nie występuję. Bardziej dotkliwy jest dla mnie strach przed pisaniem. O nim kilka słów. Dopóki mam pomysł na tekst w głowie, jest to tekst genialny, podnosi mnie na duchu, wprawia w dobre samopoczucie. Zniszczenie tego wszystkiego, czyli realizacja, odwlekana zatem być musi, jak najdłużej się da. Niestety, w momencie pojawienia się na ekranie pierwszych znaków, entuzjazm znika, rodzą się wątpliwości, frustracja, to, co było takie fajne w zamyśle, ujęte w słowa wygląda banalnie itp. Kto normalny dąży do zniszczenia sobie dobrego samopoczucia?
Ale przychodzi moment, że trzeba. Nawet genialny pomysł nic nie jest wart, jeśli się nim bawi jedynie we własnej głowie. Trzeba siąść do klawiatury czy długopisu i wszystko to - rozwalić. Napisanie pierwszych zdań budzi metafizyczną trwogę, nawet gdy pisze się pierdółkę. Wiesz, że kiedy postawisz pierwszą cegłę, następne zaczną rosnąć na niej, nim się zorientujesz, będzie mur i już wtedy nie wyjmiesz pojedynczych cegieł bez rozwalania całości. Każde zdanie obrasta następnymi, nadaje jakiś kierunek, po paru stronach już nie można się wycofać. To znaczy: można, ale potrzeba dużego hartu ducha. I to chyba między innymi odróżnia wielkich od średnich i słabych.
Mam kaca po imprezie plus stłuczony łokieć. Poza tym jakoś leci.
Ale przychodzi moment, że trzeba. Nawet genialny pomysł nic nie jest wart, jeśli się nim bawi jedynie we własnej głowie. Trzeba siąść do klawiatury czy długopisu i wszystko to - rozwalić. Napisanie pierwszych zdań budzi metafizyczną trwogę, nawet gdy pisze się pierdółkę. Wiesz, że kiedy postawisz pierwszą cegłę, następne zaczną rosnąć na niej, nim się zorientujesz, będzie mur i już wtedy nie wyjmiesz pojedynczych cegieł bez rozwalania całości. Każde zdanie obrasta następnymi, nadaje jakiś kierunek, po paru stronach już nie można się wycofać. To znaczy: można, ale potrzeba dużego hartu ducha. I to chyba między innymi odróżnia wielkich od średnich i słabych.
Mam kaca po imprezie plus stłuczony łokieć. Poza tym jakoś leci.
sobota, 20 lutego 2010
Życie codzienne w średniowiecznej twierdzy
Zabawne, planując Nową Hutę, komuniści myśleli o nowoczesnym mieście robotniczym, mającym stanowić przeciwwagę dla "średniowiecznego" Krakowa, mieście jasnym, otwartym, bez ciemnych poddaszy czy suteren. Ale spójrzmy choćby na zabudowę Placu Centralnego. Nie mamy tutaj osiedli, ale kamienne twierdze. Osiedle, na którym kilka lat mieszkałem, nazywa się Centrum B, lecz tylko z nazwy jest nowoczesne. Zbudowano je ponoć na wzór zamku w Czersku. To ponury kamienny pierścień, wysoki na pięć pięter, który przetrwał by pewnie czwarty najazd mongolski. Do wnętrza osiedla dostać się można tylko poprzez wykute w murze wysokie bramy, którym brakuje jedynie spuszczanych krat. Innej drogi nie ma, bo nie istnieją przerwy między blokami - to właściwie jeden blok okalający całą przestrzeń osiedla. Podobno takie rozwiązanie miało ułatwić ewentualne pacyfikowanie osiedli, rzeczywistość nie jest jednak tak prosta jak myśl radziecka i w okresie Stanu Wojennego czy nieco później, kiedy robiono zadymy przy pomniku Lenina, nikogo się zamknąć na osiedlach nie udało.
Albo te wszystkie fikuśne ozdoby na budynkach: gzymsy, attyki, loggie, kolumny itp. Wszystko to przypomina jakiś komiksowy barok, nawet Centrum Administracyjne kojarzy się z weneckim pałacem Dożów. A w pobliżu centrum miał nawet stać zupełnie oldskulowy ratusz.
Miasto nie na ludzką miarę, olbrzymie brunatnoszare już płaszczyzny, monumentalny sentymentalizm, zły smak ludzi, którym pozwolono budować coś od podstaw, zakrzepły na zawsze w kamieniu. Trochę to przypomina makiety, jakie pozostawił po sobie główny architekt Hitlera Albert Speer, kiedy zamyślał utworzenie przyszłej faszystowskiej stolicy. Zdobyte radzieckie czołgi miały stać przed wszystkimi ważniejszymi budynkami Rzeszy, do tego Wielka Hala mogąca pomieścić 150 000 osób i Łuk Triumfalny, przy którym wszystkie inne łuki musiałyby wyglądać jak zrobione z klocków.
No i mamy swój czołg. Na osiedlu Górali stoi T-34. Jakież historie w tej scenerii można wymyślać! No cóż, ale trudno być prorokiem we własnym kraju. Dla mnie te dziwactwa są zbyt normalne, zbytni w to wszystko wrosłem, nasiąkłem klimatem, nie wiem, czy umiałbym wydobyć to, co najlepsze i najciekawsze.
Albo te wszystkie fikuśne ozdoby na budynkach: gzymsy, attyki, loggie, kolumny itp. Wszystko to przypomina jakiś komiksowy barok, nawet Centrum Administracyjne kojarzy się z weneckim pałacem Dożów. A w pobliżu centrum miał nawet stać zupełnie oldskulowy ratusz.
Miasto nie na ludzką miarę, olbrzymie brunatnoszare już płaszczyzny, monumentalny sentymentalizm, zły smak ludzi, którym pozwolono budować coś od podstaw, zakrzepły na zawsze w kamieniu. Trochę to przypomina makiety, jakie pozostawił po sobie główny architekt Hitlera Albert Speer, kiedy zamyślał utworzenie przyszłej faszystowskiej stolicy. Zdobyte radzieckie czołgi miały stać przed wszystkimi ważniejszymi budynkami Rzeszy, do tego Wielka Hala mogąca pomieścić 150 000 osób i Łuk Triumfalny, przy którym wszystkie inne łuki musiałyby wyglądać jak zrobione z klocków.
No i mamy swój czołg. Na osiedlu Górali stoi T-34. Jakież historie w tej scenerii można wymyślać! No cóż, ale trudno być prorokiem we własnym kraju. Dla mnie te dziwactwa są zbyt normalne, zbytni w to wszystko wrosłem, nasiąkłem klimatem, nie wiem, czy umiałbym wydobyć to, co najlepsze i najciekawsze.
piątek, 19 lutego 2010
Długość jest nieważna
Forum SFFH w pewnym sensie na mnie jakoś literacko wpłynęło. Nie mówię o opiniach na temat mojego pisania, bo jednak staram się nie sugerować opiniami, fajnie, jeśli komuś się spodobało, trudno, kiedy nie, ale ja myślę w trakcie pisania o jednym tylko czytelniku: o moim klonie ( no może jeszcze o paru bliskich osobach z podobnymi do mojego gustami). Gdybym się chciał dostosować do pochwał obcych mi ludzi, to chyba bym musiał kontynuować swego "Conana" z Kanonu Barbarzyńców, co paru recenzentów mi sugerowało. To nie jest tak, że się wstydzę tej postaci, przeciwnie, lubię ją bardzo, tyle że jedno opowiadanie najzupełniej wystarczy.
Ale nie o tym chciałem. Dzięki forum zacząłem pisać szorty. Nigdy wcześniej tego nie robiłem, uznając to za jakąś łatwiznę dla ludzi nie umiejących poradzić sobie z większą ilością słów, postaci, wątków itp. Takie pisanie wierszyków, gdzie można pościemniać, że się sugeruje coś więcej, niż w tekście się faktycznie znajduje. W dodatku co to za wierszówka za takie publikacje?
No ale trafiłem na forumowy konkurs szortowy. Każdy konkurs wyzwala we mnie chęć rywalizacji - czy to będzie siłowanie się na rękę, czy gra w piłkarzyki, czy "kto więcej zapamięta słów". Postanowiłem spróbować. Przy pierwszym podejściu sromotnie przegrałem. Byłem może drugi od końca. Przy kolejnych dwóch/trzech - też bez rewelacji, daleko za podium. Dopiero po kilku próbach i zrozumieniu specyfiki konkursu oraz oceniania udało mi się walczyć o główne wygrane. Zrozumiałem, że to nie takie hop-siup napisać miniaturkę, którą ludzkość doceni.
Słowem, pisanie krótkich form weszło mi w krew i trafiło do repertuaru moich środków "artystycznych".
Właśnie kończę zbiór miniaturowych opowieści połączonych wspólnym tematem.
Otóż wymyśliłem sobie ukryty region, znajdujący się gdzieś na terytorium pomiędzy Słowacją, Ukrainą, Węgrami. Nazywa się Bezsławia i jest dla świata niewidoczny. Żyje poza nurtem historii, nikt o nim nie wie, nawet trafiając tam przypadkiem, człowiek nie zdaje sobie sprawy, że znalazł się na obcym terenie. Rumun pomyśli, że trafił na wioskę węgierską, Austriak, że na słowacką, a Słowak pomyśli, że ukraińska. Według legendy Bezsławia powstała w wyniku niedopatrzenia Boga. Otóż kiedy opadły wody Potopu, okazało się, że poza arką Noego, na morzu był jeszcze jeden zadaszony statek. Bóg zajęty Noem, nie zauważył, że nadliczbowi ludzie rozeszli mu się po świecie i trafili na tereny dzisiejszej Europy Wschodniej. Gdy to wreszcie dostrzegł, nie mógł już nic zrobić. Zawarł z przodkami Bezsławian ciche przymierze: ok, wiem, że tu jesteście, ale nikt niech o tym nie wie. Ich region pozostaje więc niewidzialny.
No i pewnego dnia na początku 20 wieku trafia tam węgierski etnograf, wędrujący po komitatach w poszukiwaniu melodii ludowych, z fonografem na plecach itp. Zapisuje i publikuje opowieści Bezsławian, myśląc, że to folklor rumuński.
Tych dziewięć historii to moje spojrzenie na opowieści biblijne i życie codzienne Bezsławian, mam nadzieję, że momentami ciekawe i barwne.
Rzecz już zmierza do końca.
Ale nie o tym chciałem. Dzięki forum zacząłem pisać szorty. Nigdy wcześniej tego nie robiłem, uznając to za jakąś łatwiznę dla ludzi nie umiejących poradzić sobie z większą ilością słów, postaci, wątków itp. Takie pisanie wierszyków, gdzie można pościemniać, że się sugeruje coś więcej, niż w tekście się faktycznie znajduje. W dodatku co to za wierszówka za takie publikacje?
No ale trafiłem na forumowy konkurs szortowy. Każdy konkurs wyzwala we mnie chęć rywalizacji - czy to będzie siłowanie się na rękę, czy gra w piłkarzyki, czy "kto więcej zapamięta słów". Postanowiłem spróbować. Przy pierwszym podejściu sromotnie przegrałem. Byłem może drugi od końca. Przy kolejnych dwóch/trzech - też bez rewelacji, daleko za podium. Dopiero po kilku próbach i zrozumieniu specyfiki konkursu oraz oceniania udało mi się walczyć o główne wygrane. Zrozumiałem, że to nie takie hop-siup napisać miniaturkę, którą ludzkość doceni.
Słowem, pisanie krótkich form weszło mi w krew i trafiło do repertuaru moich środków "artystycznych".
Właśnie kończę zbiór miniaturowych opowieści połączonych wspólnym tematem.
Otóż wymyśliłem sobie ukryty region, znajdujący się gdzieś na terytorium pomiędzy Słowacją, Ukrainą, Węgrami. Nazywa się Bezsławia i jest dla świata niewidoczny. Żyje poza nurtem historii, nikt o nim nie wie, nawet trafiając tam przypadkiem, człowiek nie zdaje sobie sprawy, że znalazł się na obcym terenie. Rumun pomyśli, że trafił na wioskę węgierską, Austriak, że na słowacką, a Słowak pomyśli, że ukraińska. Według legendy Bezsławia powstała w wyniku niedopatrzenia Boga. Otóż kiedy opadły wody Potopu, okazało się, że poza arką Noego, na morzu był jeszcze jeden zadaszony statek. Bóg zajęty Noem, nie zauważył, że nadliczbowi ludzie rozeszli mu się po świecie i trafili na tereny dzisiejszej Europy Wschodniej. Gdy to wreszcie dostrzegł, nie mógł już nic zrobić. Zawarł z przodkami Bezsławian ciche przymierze: ok, wiem, że tu jesteście, ale nikt niech o tym nie wie. Ich region pozostaje więc niewidzialny.
No i pewnego dnia na początku 20 wieku trafia tam węgierski etnograf, wędrujący po komitatach w poszukiwaniu melodii ludowych, z fonografem na plecach itp. Zapisuje i publikuje opowieści Bezsławian, myśląc, że to folklor rumuński.
Tych dziewięć historii to moje spojrzenie na opowieści biblijne i życie codzienne Bezsławian, mam nadzieję, że momentami ciekawe i barwne.
Rzecz już zmierza do końca.
czwartek, 18 lutego 2010
czwartek
Ciągle nie może mi wyjść z głowy "Między słowami" czy "Stracone w przekładzie", jak kto woli. ( Swoją drogą oryginalny tytuł i polski przekład w tym układzie nawiązują nie tylko do filmu, ale i do samych siebie, czyli mamy zapętlenie do kwadratu)
Ale nawet nie o sam konkretny film idzie. Napisałem kilka dni temu, że oglądałem go jak SF i że tak bym sobie wyobrażał np. "Powrót z gwiazd" Lema. Zastanawiałem się, już po cichu, czemu kino SF nie osiąga takiej - że ja wiem? - subtelności, spokoju w pokazywaniu obcości. I naszła mnie straszna myśl, że zaczynam rozumieć, z jakich przyczyn główny nurt ( nazwijmy umownie) gardzi fantastyką. Czy nie jest tak, że wszystkie te dziecinne gadżety, pseudonaukowe teorie, upraszczające metafory, wyszukane i anachroniczne fabuły -tylko psują efekt, spłaszczają?
Czyż nie łatwiej pokazać obcość, opisując współczesne Tokio, bez wymyślania Metropolis ( tą drogą chyba nawet idzie teraz W. Gibson, rezygnując z cyberpunkowych bajerów)? Czy potrzeba wydumanych konfliktów międzyplanetarnych, kiedy supernowoczesna armia USA zderza się na naszych oczach z cywilizacją jakby z innej planety? Czy nasze metafory - mówię o fantastach - pozwalają coś lepiej zrozumieć, uporządkować, ukazać w zaskakującym świetle, czy są tylko infantylne? Teraz, kiedy nie ma w zasadzie cenzury, a o każdym fakcie można dowiedzieć się z wielu niezależnych źródeł, rzeczywistość stała się wielowymiarowa - my zadowalamy się bajkami? Na poziomie i formy, i treści.
Może słusznie patrzy się na nas tak, jak spogląda się na ludzi przebierających się w zbroje, żeby odgrywać średniowieczne bitwy, czy facetów budujących statki w butelkach albo strzelających w sieci do wampirów. Wieczni chłopcy bawiący się w wojnę. Sympatyczne to, owszem, ale i niepoważne, lekko dziwaczne. Klub Ludzi Pozytywnie Zakręconych, jakby powiedział Maciej Orłoś. Tylko skąd te ambicje, żeby traktowano nas poważnie?
Niby przewidujemy to, co ma nastąpić jutro.
Szczerze wątpię.
Nie wiemy nawet, co się dzieje dzisiaj.
Nawet przygodowa literatura w Fabryce Słów, jak się okazuje, nie potrzebuje fantastycznego sztafażu, a jeśli już, to jako smaczek, pretekst, by pod pozorem czytania fantastyki móc zagłębić się w powieść sarmacką, krymnalną itp.
No cóż, mam nadzieję, że się mylę.
Ale nawet nie o sam konkretny film idzie. Napisałem kilka dni temu, że oglądałem go jak SF i że tak bym sobie wyobrażał np. "Powrót z gwiazd" Lema. Zastanawiałem się, już po cichu, czemu kino SF nie osiąga takiej - że ja wiem? - subtelności, spokoju w pokazywaniu obcości. I naszła mnie straszna myśl, że zaczynam rozumieć, z jakich przyczyn główny nurt ( nazwijmy umownie) gardzi fantastyką. Czy nie jest tak, że wszystkie te dziecinne gadżety, pseudonaukowe teorie, upraszczające metafory, wyszukane i anachroniczne fabuły -tylko psują efekt, spłaszczają?
Czyż nie łatwiej pokazać obcość, opisując współczesne Tokio, bez wymyślania Metropolis ( tą drogą chyba nawet idzie teraz W. Gibson, rezygnując z cyberpunkowych bajerów)? Czy potrzeba wydumanych konfliktów międzyplanetarnych, kiedy supernowoczesna armia USA zderza się na naszych oczach z cywilizacją jakby z innej planety? Czy nasze metafory - mówię o fantastach - pozwalają coś lepiej zrozumieć, uporządkować, ukazać w zaskakującym świetle, czy są tylko infantylne? Teraz, kiedy nie ma w zasadzie cenzury, a o każdym fakcie można dowiedzieć się z wielu niezależnych źródeł, rzeczywistość stała się wielowymiarowa - my zadowalamy się bajkami? Na poziomie i formy, i treści.
Może słusznie patrzy się na nas tak, jak spogląda się na ludzi przebierających się w zbroje, żeby odgrywać średniowieczne bitwy, czy facetów budujących statki w butelkach albo strzelających w sieci do wampirów. Wieczni chłopcy bawiący się w wojnę. Sympatyczne to, owszem, ale i niepoważne, lekko dziwaczne. Klub Ludzi Pozytywnie Zakręconych, jakby powiedział Maciej Orłoś. Tylko skąd te ambicje, żeby traktowano nas poważnie?
Niby przewidujemy to, co ma nastąpić jutro.
Szczerze wątpię.
Nie wiemy nawet, co się dzieje dzisiaj.
Nawet przygodowa literatura w Fabryce Słów, jak się okazuje, nie potrzebuje fantastycznego sztafażu, a jeśli już, to jako smaczek, pretekst, by pod pozorem czytania fantastyki móc zagłębić się w powieść sarmacką, krymnalną itp.
No cóż, mam nadzieję, że się mylę.
Subskrybuj:
Posty (Atom)
